Martes, Pebrero 7, 2017

Nakalimutang Pagbabago

Image result for taklub

Nakalimutang Pagbabago
                Sa isang madilim at malamig na silid, nandoon ang halos nasa 500 estudyante ng CEFI para panoorin ang pelikula na halaw sa totoong pangyayari na kinaharap at kinakaharap pa ng mga biktima ng Bagyong Yolanda na para bang nakalimutan na ng lahat. Boring naman talaga ang isang Indie Film kasi tumutukoy ito sa totoong buhay ng tao at sa maniwala kayo at sa hindi, mas boring pa ang buhay nyo kumpara sa kwento ng buhay ng mga nasalanta ng Bagyong Yolanda.
                Nasaan na nga ba ang bilyong pisong donasyon na ating natanggap mula sa mga nagmalasakit sa mga biktima ng Bagyong Yolanda na halos mag-aapat na taon na ang nakakaraan pero mukhang hindi pa nagagamit at para ngang nawala na nga na parang bula?
                “Lagi na lang yan ang sinasabi ninyo! Imposible namang sa tatlo kong anak na nawawala ay wala man lang kayong nahanap na ka-match ko ng DNA” sabi ni Bebeth. “ Lagay pala ako ng lagay ng kandila doon, wala naman pala akong pinaglalamayan” dagdag pa niya. Sa isang bansa na may mabagal at palpak na sistema tulad ng Pilipinas, mahirap ang mawalan ng mahal sa buhay at kung ikaw ang nasa kalagayan ni Bebeth, masasaktan ka din gaya ng kanyang naramdaman.
                “Gusto kong ipakita sa mga Pilipino maging sa ibang nasyon ang totoong pangyayari sa buhay ng mga nasalanta. Gusto kong malaman ninyo ang mga sitwasyon na kinakaharap ng mga nakaligtas araw-araw” sabi ni Mendoza noong may nagtanong sa kanya kung bakit nga ba niya ginawa ang pelikulang TAKLUB.AAminin ko, boring na boring ako nung una sa panonood ng pelikulang Indie pero malalaman mo naman dito ang totoong isnasapit ng isang indibidwal ng may buong kwentoat siksik sa paglalahad gaya ng ginawa ni Brillante Mendoza na kitang-kita ang pang araw-araw na buhay ng isang tao na nabiktima ng Bagyong Yolanda.
                Batay sa naransan ni Erwin na ninakawan ng yero at nanuntok matapos Makita ang nagnakaw ng kanilang yero ay nagpapakita ng totoong pangyayari sa buhay natin. Maging ang pagkagalit ni Bebeth sa mga doctor na hindi man lang nahanap ang kahit isa sa tatlo niyang nawawalang anak. Kung sino man ang nsa kalagayan nila, tiyak na pareho rin ang gagawin mo kasi kahit gaano ka man kabait, kung may umuusig naman sa iyo ay pilit na lalabas at lalabas ang iyong galit.
                 Sa kabuuan ng pelikula, ipinapakita lang nito ang totoong emosyon na nararamdaman ng tao. Walang taong perpekto pero tiyak, kahit na ganun ang kanilang sinapit ay may aral tayong makukuha sa kanila kagaya ng pagmulat sa ating isipan tungkol sa mga nangyayari na pala sa ating paligid. Impormasyon ang nais ibahagi ng kwentong Taklub at hindi ang kung ano mang pantasya sa buhay.

                Kung aliw, kilig at aksyon lang din lamang ang hanap mo, manood ka nalang ng Vince, Kath, and James, Seklusyon at kung ano-ano pang movie na kasali sa MMFFpero kung aral mula sa totoong buhay lang din lamang ang gusto mo na magbubukas ng iyong kamalayan at mga impormasyon sa paligid, saktong panoorin mo ang TAKLUB. May pagka-boring lang talaga ang TAKLUB kung hindi ka marunong maka appreciate ng buhay ng may buhay kaya kung hindi ka pa sanay, maghdala ka ng kutkutin para iwas pagkabagot.

Shhhh! CNF To


  Image result for shhh

Shhhh! CNF To

            Noong una, may napag-aralan ako sa CNF na kung anong bagay.Meron akong nakilalang Alejandro Abadilla at meron siyang sinabi. Ewan ko lang ba kung anong utak ang meron itong si Alejandro Abadillaat kung ano-ano pa ang binibigay niyang depinasyon sa sanaysay pero sabi niya, ang sanaysay ay ang pormal na sulatin ntulad ng panunuring pampanitikan. Tutal, no choice naman ako edi makikisabay nalang ako sa sinabi niya.

                Hays, pati ba naman talumbuhay ay itinuturing na ring sanaysay. Hindi naman na-inform dunpero total, sabi kasi ni Lumbera as sanaysay, maaari na rin daw kasing sakupin ng kategoryang sanaysay ang alin mang akdang prosa na nagbabahagi ng impormasyon, nagpapaliwanag, umaakit na paniwalaan natin ang sinabi, tumutuligsa sa mga institusyon o indibidwal o umaaliw sa mambabasa. Eh katangian naman ng talumbuhay ang pagbabahagi ng buhay ng tao, tsaka nagpapaliwanag din naman ito kaya maituturing na sanaysay ang talambuhay.

                Kasaysayan ang humubog sa sanayasay. Yung mga kaechosan ng mga ninuno natin ay pinasa pa nila sa atin kaya meron kayong pundasyon sa paraan ng pagsusulat ng sanaysay. Sa pagsusulat ng isang literature, masasalamin sa mga aklat ng kasaysayan ang pinagmulan n gating sanaysay. Sa kung paano kalalim manalita an gating mga ninuno hanggang sa umunlad ito sa panahon ngayon

                Etong mga ito, sanaysay na itongmaituturing tapos nagtatanong ka kung bakit nilikha ang sanaysay? Aba, kusa na ‘yang umusbong. Sabi nga ni Bienvonido Lumbera, kahit sino ay pedeng magsulat ng sanaysay. Kusa na din kasi itong nabuo sa mga kaisipan ng mga Pilipino. Maaring gusto ng mananaysay na magbahagi ng kanyang kaunting kaalaman mula sa pumuputok niyang utak o kaya nachismis lang. Kahit mandin sa paggawa ng thesis at exam, sanaysay ang ginagamit ditto kaya mabilis na nabuo ang sanaysay. May ilan namang walang magawa sa buhay kaya ayun, nagsulat ng sanaysay tapos pinalaganap niya ito kasi nga, ang sanaysay ay maaaring damdamin lang din ng mananaysay.

                Noong panahon ni Bonifacio,Rizal at marami pang propagandista, ginamit nila ang sanysay para maghayag ng kanilang damdamin, hinaing at mga kalokohang ginagawa ng mga Kastila. Ang El Pasig ay isang patunay ng pahayag na tumutuligsa sa mga Kastila. Maging ang La Solidaridad n gating pambansang Bae na si Rizal.
                 Sa panahon naman ng Amerikano, dumami ang mga edukado. Ito marahil ang rason kaya dumami ang mga mananaysay sa panahong iyon. Tsaka mas may laya namang magpahayag ng dmdamin noong panahon ng mga Amerikano  kumpara noong panahon ng Kastila na kelangan mo pa silang utuin para makalabas ang pinaghirapan mong pahayag.
                May ilan ding kinaharap ang pagsasanaysay sa Pilipinas. Wala naman kasing perpekto sa mundo. Nariyan na ang bais na pagbabahagi ng balita na gumugulo sa Pilipino kung ano nga ba ang nangyari sa paligid. Meron din tayong problema sa mga literature na hindi maintindihan ng makabagong henerasyon dahil sa modern na nga tayo ngayon at hindi na natin inabutan ang mga sinautang literaturang ito. Marami pang ibang bagay ang kinakaharap ng pagsasanaysay sa Pilipinas pero ito ang dalawang popular na isyu.
                 Sa mundo ngayon, lahat naman yata ay may mga pagkakaiba. Katulad nalang ng asin at asukal, aso at pusa, pogi sa may pera, at ang pormal na sanaysay sa imporaml na sanaysay.
                Ang pormal na sanaysay ay kialala din sa tawag na Maanyo. Ito ay sanaysay na bunga ng pananaliksik at mayroong pagpapahalaga sa mga nakalap na datos, ito ay sabi ni Genoveva Edroza-Matute. For short, ito ay humihingi ng masining na pag-oorganisa ng datos, malinaw, lohikal at kapanipaniwalang pagpapaliwanag at kritikal o analisis.
                Pero iba ang impormal o personal na sanaysay. Ito kasi ay nagbibigay ng kalayaan sa mga mananaysay sa pagkatha bataysa kanyang karanasan at kung paano niya isinasabuhay ang karanasang ito. Tinawag din ito ni Matute na Palagayan.
                Kung hindi nga lang malaya ang pagsusulat ng malikhaing sanaysay e baka konti lang ang magagawang malikhaing sanaysay sa Pilipinas. Magpapahayag ka lang ng trip mo tapos isusulat mo lang and … whalaah! May malikhaing sanaysay ka na. Madali lang naman kasing magsulat nito. Basta ba nasa mood kang manggawa. Gaya nung sabi ni Bienvenido Lumbera na nabanggit ko sa isang paragraph na ang mananaysay ay sinumang may gustong sabihin sa kanyang kapwa Pilipino at may kakayahang hubugin ang wika upang maintindihan nito ang gustong sabihin.
                Parang tubig ang sanaysay, malaya lang. sumusunod sa daloy ng buhay at kung ano mang korte ang paglalagyan nito, gagayahin lang ng tubig ang hugis dahil ito ay maluwag at maangkop (flexible). Dagdag pa ni Lee Gutkind, kinakailangang may pagsasabuhay at pakikipamuhay sa reyalidad ng sinulat; pananaliksik sa napiling paksa; pagninilay-nilay sa nakalap na datos;pagbabasa ng mga tekstong makatutulong sa pagsusulat; at ang mismong akto ng pagsusulat.
                Sa kabilang banda, sabi naman ni Philip Gerard, una daw ay dapat meron itong malinaw (apparent) na subjek at isang malalim na subjek. Ikalawa, dapat ay sumusunod ito sa katangian ng paksa sa peryodismona napapanahon (timeless). Pangatlo, nagsasalaysay ito ng kwento gamit ang ekstraktura ng maikling kwento. Pang-apat, isa itong pagmumuni-muni ng may akda. At panghuli, pinapahalagahan nito ang sining ng pagsulat.
                Sa panahon ngayon, nakakatamad na ang magsulat ‘di ba? Pero salamat sa makabagong teknolohiya. Ito na ang sagot sa mga tamad na writer. Ito ang “blog”. Ito ang makabagong paggawa ng talaarawan o dyornal na mababasa mo na lang sa internet. Ditto inilalabas ng may akda ang kanyang kuro-kuro, pananaw sa buhay, kalokohan at maging ang kalandian.aba malay mo, sumikat ang blog mo kaya kung ako sa’yo, guamaw ka na rin ngsarili mong blog sa social media. Bukod sa madaling gamitin ang blog, malaki ang chance mo na sumikat ka dito.



https://www.scribd.com/doc/47595681/ANG-SANAYSAY
https://tl.wikipedia.org/wiki/Sanaysay
https://tl.wikipedia.org/wiki/Panitikan_sa_Pilipinas
http://sanaysay-filipino.blogspot.com/2012/08/ano-ang-sanaysay.html